Katalog › Yüksek Lisans Tezi
Osmanlı Devleti'nde Yahudi Kadınların Konumu (1800-1923 Yılları Arası)
Bibliyografik künye
- Yıl
- 2026
- Üniversite / Enstitü
- Hitit Ü. Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Yer
- Çorum
- Üniversite (tasnif kaydı)
- Hitit Ü.
- Enstitü
- Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Şehir
- Çorum
- Araştırma yönü
- Tarih ve Coğrafî Yayılım
Tasnif ve konular
Birincil konu
İbrahimî Gelenekler > Yahudilik > Tarih ve Coğrafî Yayılım > Osmanlı ve Türkiye Yahudileri > Osmanlı dönemi (YH-08-05-a)
Özet
Osmanlı İmparatorluğu'nun millet sistemi ekseninde şekillenen ve farklı inanç havzalarını bünyesinde barındıran toplumsal düzeni içerisinde Yahudi toplumu, kendine özgü bir sosyo-kültürel dinamizme sahip olmuştur. Bu çalışma, söz konusu yapı içerisinde Yahudi kadınların toplumsal, hukuki, ekonomik ve dinî konumlarını bütüncül bir perspektifle ele alıp irdelemektir. Çalışmanın temel sorusu, Yahudi kadınların hem kendi inanç grupları içindeki dinamiklerde hem de Osmanlı idari üst yapısıyla kurdukları ilişkilerde ne tür bir özneleşme süreci yaşadıkları ve bu süreçlerin gündelik yaşam pratiklerine nasıl yansıdığıdır. Araştırmada, Yahudi kadınların pasif birer figür olmanın ötesinde hukuki ve sosyal süreçleri aktif biçimde şekillendiren birer tarihsel aktörler oldukları tezi savunulmaktadır. Giriş, üç ana bölüm ve genel bir sonuçtan oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde Yahudi kadınların aile kurumundaki rolleri, ekonomik üretimdeki yerleri ve toplumsal görünürlükleri ele alınıp analiz edilmektedir. Bu bağlamda, kıyafet düzenlemelerinin sosyal statü üzerindeki etkisi ile Osmanlı saray bürokrasisiyle kurdukları ticari köprülerle öne çıkan "kira kadınlar" figürü üzerinden, kadının kamusal alandaki nüfuzu tartışılmaktadır. Ayrıca kadınların eğitim durumları ve sinagog yaşamındaki dinî ritüellere katılım biçimleri incelenmektedir. İkinci bölümde, Osmanlı hukuk sisteminin işleyişi içerisinde Yahudi kadınların statüsü; evlilik, boşanma, miras ve mülkiyet hakları ekseninde değerlendirilmektedir. Özellikle Yahudi kadınların mensubu oldukları hukuk sistemleri ile Şer'iyye mahkemeleri arasında kurdukları stratejik temaslar, mahkemelerdeki temsil süreçleri ve mülk edinme tasarrufları mercek altına alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise, Osmanlı sosyal yapısı içinde kadınların konumlanışı, mahalle yaşamındaki etkileşim alanları ve şehir hayatındaki görünürlükleri irdelenerek, toplumsal uyum sürecinde kimliklerini koruma pratikleri detaylıca ortaya konup analiz edilmektedir. Tarihsel-analitik yaklaşımın benimsendiği bu çalışmada başta Şer'iyye sicilleri olmak üzere dönemin temel hukuk kayıtları ve arşiv belgeleri üzerinde nitel bir içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Osmanlı Yahudi kadınının, imparatorluğun hukuk ve toplum düzeni içerisinde kendi haklarını arayan, iktisadi hayatın içinde varlık gösteren ve kimliksel sürekliliği sağlayan dinamik bir konumda bulunduğunu belge temelli verilerle ortaya koymaktadır. Anahtar Kavramlar: Osmanlı Devleti, Yahudi Kadınlar, Millet Sistemi, Şer'iyye Sicilleri, Kira Kadınlar.
Aynı konudaki diğer tezler
19 ve 20. Yüzyılda Diyarbakır Yahudileri · 2022
19. Yüzyılda İstanbul'da Açılan Alliance Israelite Universelle Okulları · 2009
Balat’taki Yahudi Kurumlarının Tarihsel Gelişim Süreci · 2006
Belgeler Işığında Osmanlı Devleti'ndeki Yahudilerin Dini ve Sosyal Durumu · 1996