Katalog › Doktora Tezi
Sumerlilerde Tanrı Anlayışı ve Enlil Kültü
Bibliyografik künye
- Yıl
- 2024
- Üniversite / Enstitü
- Ankara Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Yer
- Ankara
- Üniversite (tasnif kaydı)
- Ankara Ü.
- Enstitü
- Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Şehir
- Ankara
- Araştırma yönü
- İnanç ve Öğreti
Tasnif ve konular
Birincil konu
Antik Dinler > Antik Dinler > Mezopotamya Dinleri > Tanrılar ve mitoloji (Gılgamış, Enuma Eliş) (AN-01-03)
Özet
Güney Mezopotamya'nın Basra körfezi kıyıları yakınından Babil'in güneyine kadar uzananve Fırat-Dicle nehirleri arasında yer alan bölümü Akadlılar tarafından "māt Šumērim" (Sumer ülkesi) olarak adlandırılmıştır. Bu bölgede yaşayan topluluklar Sumerliler olarak anılmaktadır. MÖ 4.binyılın son çeyreğinden itibaren kendi dillerinde yazılı belgeler üretmeye başlayan Sumerliler bölgede aynı dönemde ticari, askeri ve dini birlik oluşturacak şekilde şehir devletlerinden oluşan bir sistem organize etmişlerdir. İlk kurulan Sumer şehri Uruk'un tanrısı An başkanlığında diğer Sumer şehir tanrıları bir çeşit hiyerarşik panteonla bir araya getirilmişlerdir. MÖ 3.binyılın ilk yarısından itibaren Nippur şehri ve tanrısı Enlil önem kazanmaya başlamış, An yine panteonun başı olmakla birlikte aktif yönetici tanrı olarak Enlil ön plana çıkmıştır. Krallara yönetim gücünü ve yetkisini veren tanrı olarak kabul edilmiş, kralların yetki alanları genişleyip Sumer ülkesini aştığında Enlil metaforik olarak "tüm ülkelerin kralı" unvanıyla Sumer ülkesiyle birlikte ele geçirilen diğer bölgelerin de tanrısı olarak tazim görmüştür. Babil yönetimi döneminde Babil tanrısı Marduk, Asur hakimiyeti döneminde Asur tanrısı Aššur'a Enlil'in nitelikleri atfedilmiş, imparatorluk tanrılığını ifade eden "ellilūtu", yani "Enlillik" kavramı ortaya çıkmıştır. Yaratma, yok etme, koruma, cezalandırma, merhamet, öfke gibi birbirine zıt kavramların tek bir kutsal varlıkta toplanmasının ilk örneği olarak Enlil yaklaşık üç bin yıl boyunca Mezopotamya çivi yazılı belgelerinde yer bulmuştur. Anahtar Kelime: Din = Religion ; Enlil = Enlil ; Kült = Cult ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Sumer = Sumer ; Tanrı = God ; Yakındoğu = Near East
Aynı konudaki diğer tezler
Sin Şamaş Düalitesi ve Dinlerdeki Yansıması · 2023
Antik Sümer ve Mısır Dinlerinde Teslis · 2022