Katalog › Yüksek Lisans Tezi
Şanlıurfa'nın Dinî Tarihi ve Taş Tepeleri: Göbeklitepe ve Karahantepe
Bibliyografik künye
- Yıl
- 2025
- Üniversite / Enstitü
- Necmettin Erbakan Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Yer
- Konya
- Üniversite (tasnif kaydı)
- Necmettin Erbakan Ü.
- Enstitü
- Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Şehir
- Konya
- Araştırma yönü
- Genel / çok yönlü
Tasnif ve konular
Birincil konu
Antik Dinler > Antik Dinler > Eski Anadolu Dinleri > Neolitik dönem (Göbekli Tepe, Çatalhöyük) (AN-02-01)
Özet
Şanlıurfa'da dini hayatın tarih öncesine kadar dayandığını gösteren arkeolojik ve Dinler Tarihi verileri buradaki dini yaşamın zenginliğini de gözler önüne sermiştir. Spesifik bir alan oluşturan Göbeklitepe ve Karahantepe'nin bu zenginliğe nedenli öncülük ettiği ortaya çıkan buluntularla daha da önem kazanmıştır. Bu iki önemli Neolitik merkezin ritüellere ev sahipliği yapmasının yanı sıra burada kollektif bir bilincin devrede oluşu Dinler Tarihi adına ayrıca dikkat çekicidir. Hakkında derinleşme fırsatı doğan verilerle ve yeni Neolitik Merkezlerin de ortak bir projeyle (Taş Tepeler) ortaya çıkarılmaya başlanmasıyla bu merkezlerin ritüel maksatlı yapıldığı savını her geçen gün daha da güçlendirmektedir. Göbeklitepe'nin buluntuları Neolitik araştırmalara çok büyük bir katkı sunmuş, bilim disiplinleri arasında heyecan oluşturmuştur. Ancak bu tarih öncesi buluntuları daha iyi anlamak onun son dönem çağdaşı Karahantepe'yle daha mümkün hale gelebilmiştir. Karahantepe Göbeklitepe'ye adeta bir ayna olabilecek buluntulara sahiptir diyebiliriz. Benzeri yapıların burada daha anlaşılır halini görüyoruz. Falluslu adam heykeli gibi buluntular ritüele dair izleri daha da kuvvetlendirmiştir. Çünkü Karahantepe erginlik töreni yapıldığına dair güçlü ipuçları sunmaktadır. Ayrıca T biçimli taşların Karahantepe'de antropomorfizm belirtilerini daha belirgin taşıması Göbeklitepe'de bulunan T biçimli taşların daha iyi anlaşılmasını sağlamaktadır. Bu iki merkezdeki alanların benzer şekilde yapılmış olması ritüel maksatlı yapıldığı tezini kuvvetlendirmektedir. Taş Tepeler dahil olmak üzere Şanlıurfa'daki Neolitik merkezlerin salt yerleşim yeri olma ihtimali açığa çıkarılan her yeni buluntuyla daha da zayıflamıştır. Anahtar Kelime: Dinler tarihi = History of religions ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Şanlıurfa = Şanlıurfa